افزون بر نیمی از جمعیت جهان در نواحی روستایی کشورهای در حال توسعه زندگی می کنند که از نظر فقر، سو تغذیه و سواد بدترین بخش از جمعیت جهان به شمار می آیند. رفع معضلات این جمعیت عظیم از طریق برنامه ریزی آگاهانه توسعه روستایی امکانپذیر است، به طوری که هر برنامه موثر توسعه روستایی باید از راه افزایش تولید و مشارکت توده های روستایی و توسعه و برخورداری از مزایای آن، به مقابله با فقر برخیزد. در واقع هر برنامه توسعه روستایی باید از دو بعد مورد توجه قرار گیرد؛ نخست از لحاظ آثار آن بر تولید و دوم از نظر توزیع منافع آن در جامعه روستایی. از آنجا که نقش تعاونی تولید و نهایتا توسعه روستایی مهم است و با توجه به اینکه سرمایه گذاری ها و تلاشهای گسترده ای برای تاسیس و پیشبرد تعاونیهای تولید کشاورزی انجام گرفته لذا هدف کلی این پژوهش نیز مطالعه و بررسی آثار تعاونیهای تولید در فرایند تولید محصولات کشاورزی و رفع نیازهای کشاورزان در امر تولید محصولات کشاورزی است.این پژوهش از نوع پژوهش ارزشیابی است و با به کارگیری روش نمونه گیری تصادفی طبقه بندی شده در استانهای فارس و بوشهر صورت گرفته است. به این منظور در مجموع با 52 نفر مدیر عامل و 260 نفر کشاورز در 52 تعاونی تولید مصاحبه و اقدام به تکمیل پرسشنامه شد. یافته های این پژوهش نشان می دهد که عملکرد تعاونیهای تولید در رفع نیازهای کشاورزان در مجموع ضعیف بوده و شاخص کلی عملکرد نیز، که حاصل جمع عملکرد تعاونیهای تولید کشاورزی در مراحل پیش از کاشت، داشت، برداشت، پس از برداشت و انجام خدمات ترویجی است، بر این موضوع تاکید دارد، هر چند بین تعاونیهای مختلف از نظر این شاخص تفاوتهایی نیز وجود دارد به طوری که میانگین عملکرد برخی تعاونیها در فعالیتهای پس از برداشت، کمترین و برخی نیز در فعالیتهای داشت و کاشت بیش از دیگر مراحل بوده است. 

امروزه وجود تعاونیها و یا شرکتهای مشاوره در کنار تعاونیها در بهبود و ارتقای دانش بخش تعاون نقش ویژه ای ایفا می کند، زیرا مشاوره موثر بخش کلیدی فرایند سیاستگذاری محسوب می شود....

با توجه به جایگاه خطیر شرکتهای تعاونی تولید کشور (که در یک کلام، پیشرفته ترین مرحله تعاونند) در توسعه و پایداری روستاها، تحقیق حاضر به شناخت و سنجش عوامل موثر بر گرایش کشاورزان به عضویت در تعاونیهای تولید شهرستان طبس واقع در استان یزد در سال 87 - 88 پرداخته است. جامعه آماری تحقیق 1418 نفر شامل 32 زن و 1386 مرد بوده که بر اساس فرمول کوکران حجم نمونه 120 نفر تعیین شده و به روش تصادفی ساده پرسشنامه های تنظیم شده بین آنها توزیع گردیده است. سپس داده های به دست آمده با استفاده از نرم افزارspss11.5  در دو بخش توصیفی (تعیین فراوانی، درصد فراوانی، میانگین، انحراف معیار و ...) و تحلیلی یا استنباطی و استفاده از آزمونهای همبستگی اسپیرمن و آزمون من ویتنی تجزیه و تحلیل شده اند.از مهمترین نتایج به دست آمده توصیفی می توان به این موارد اشاره کرد: 1. شرکتهای تعاونی زمینه ای مناسب در جلب مشارکت افراد دارند، 2. نهاده های کشاورزی که از طرف تعاونی به اعضا ارایه می شود، در گرایش کشاورزان نقش مثبت دارد، 3. از بین منابع اطلاعاتی اعضا در زمینه شغلی، شرکت تعاونی تولید روستایی مهمترین تاثیر را داشته است. از مهمترین نتایج بخش استنباطی و تحلیلی داده ها نیز موارد زیر را می توان بر شمرد:1 . نزدیکی فاصله محل سکونت به شرکت تعاونی تولید در گرایش افراد به عضویت رابطه معنی دار دارد، 2. بین میزان ارتباط اعضا با مدیر عامل و گرایش افراد به عضویت رابطه معنی دار وجود دارد،3. بین میزان رضایت، سطح نیاز، ایجاد انگیزه، شناخت از شرکت و افزایش سرمایه(هر کدام به صورت جداگانه) با گرایش افراد به عضویت از طریق آزمون من ویتنی اختلاف معنی داری به دست آمد.

هدف اصلی این مقاله بررسی و ارزیابی وضعیت موجود نظام بازاریابی تعاونیهای تولید دام و طیور روستایی تحت پوشش وزارت جهاد کشاورزی و ارایه راهکارهای مناسب جهت بهبود نظام بازاریابی آنهاست. به منظور دستیابی به این هدف آمار و اطلاعات مورد نیاز با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی و از طریق پیمایش میدانی و تکمیل پرسشنامه از 360 تولید کننده عضو تعاونیهای تولید، 160 تعاونی تولید دام و طیور، 320 عمده فروش، 320 خرده فروش و 340 مصرف کننده تولیدات دامی در استانهای آذربایجان غربی، کرمان، خراسان، مازندران و تهران در سال 1382 جمع آوری گردید و سپس نظام بازاریابی حاکم بر تعاونیهای تولید ارزیابی شد. نتایج این تحقیق نشان می دهد که کانال توزیع و انتقال کالا از طریق تولید کننده به تعاونی تولید و از آن به خرده فروشان و سپس مصرف کنندگان محصولات دامی کمتر مورد توجه واقع شده است. همچنین تعاونیهای تولید در اغلب موارد، محصولات دامی را به عمده فروشان تحویل داده اند تا به مصرف کنندگان به طور مستقیم. بیش از 80 درصد از تغییرات حاشیه بازاریابی تعاونیهای تولید نیز تحت تاثیر سه متغیر سطح قیمتهای خرده فروشی، هزینه های بازاریابی و ارزش کالای فروخته شده است.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

اصلاحات ارضی سال 1342 موجب خردی و پراکندگی اراضی کشور شد که برای جبران آن تاسیس تعاونیهای تولید روستایی پیشنهاد گردید. در حال حاضر توسعه این تشکلها در دستور کار وزارت جهاد کشاورزی قرار دارد و انتظار می رود به این وسیله امکان افزایش بهره وری نهاده های تولید، از جمله نهاده آب، فراهم شود.هدف این مطالعه محاسبه و مقایسه بهره وری آب در دو گروه از زارعان عضو تعاونیهای تولید روستایی و زارعان غیر عضو می باشد تا مشخص شود که آیا تعاونیها موفق به افزایش بهره وری آب شده اند یا خیر. جهت محاسبه بهره وری آب از نسبت مقدار محصول تولید شده به مقدار آب مصرف شده استفاده شد. اطلاعات مورد نیاز این تحقیق از روش میدانی و با پرسشگری در سال 1379 جمع آوری گردید. نتایج به دست آمده نشان داد که میانگین بهره وری آب برای کل محصولات زراعی در بهره برداری های عضو شرکتهای تعاونی تولید روستایی و بهره برداری های غیر عضو تقریبا یکسان است. 

پژوهش حاضر در سال 1387 با هدف بررسی میزان رضایت اعضای شرکتهای تعاونی روستایی از عملکرد اقتصادی و اجتماعی تعاونیهای روستایی در سطح شهرستان مشهد صورت گرفته است. نوع تحقیق کاربردی و روش آن توصیفی پیمایشی بوده است. جامعه آماری این پژوهش تمام مدیران و تعدادی از اعضای شرکتهای تعاونی روستایی فعال در سطح شهرستان مشهد را در بر می گیرد که به ترتیب به شیوه تمام شماری مدیران و نمونه گیری طبقه ای اعضای تعاونیهای روستایی انجام شده است. ابزار پژوهش دو پرسشنامه مجزا بوده که روایی آنها از طریق روایی منطقی به دو شکل ظاهری و محتوایی و مشورت با استادان و صاحب نظران مربوطه و پایایی آن نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تایید شده است.نتایج حاصل از تحقیق نشان می دهد که بین ویژگیهای فردی مدیران نظیر سن، میزان تحصیلات، سابقه مدیریت و میزان رضایت اعضا از عملکرد تعاونیهای روستایی رابطه مستقیم و معنی داری وجود داشته و همچنین شیوه های تصمیم گیری مدیران در رضایت اعضا تاثیر مثبت و مستقیمی گذاشته است. از طرف دیگر با بهبود شاخصهای اقتصادی و اجتماعی در مناطق روستایی، میزان رضایت اعضا از عملکرد تعاونیهای روستایی به نحو چشمگیری افزایش یافته است. یافته های تحقیق همچنین نشان می دهد که در زمینه شاخصهای اقتصادی بیشترین رضایت اعضا از خدمات مالی و رفاهی تعاونیهای روستایی و در زمینه شاخصهای اجتماعی نیز بیشترین رضایت از تاثیر تعاونیها بر افزایش شاخصهای مشارکتی بوده است.

برای درک بهتر مفهوم تعاونیهای «نسل جدید» بهتر است ابتدا نگاهی به تعاونیهای «سنتی» بیندازیم، به این دلیل که تعاونیهای نسل جدید در پاسخ به محدودیتهای ناشی از تعاونیهای سنتی به وجود آمده اند.....

از آنجا که دلیل اصلی تشکیل تعاونیهای تولید روستایی، اصلاح ساختار نامطلوب نظام بهره برداری کشاورزی و توسعه متوازن روستایی است، در مطالعه حاضر اثر راهکارهای اجتماعی بر پیشرفت تعاونیهای تولید گندم بررسی شده است.تحقیق حاضر میدانی و از نوع توصیفی- همبستگی است. کارشناسان فعال در تعاونیهای تولید استان (37 نفر) جامعه آماری تحقیق را تشکیل می دهند. روایی پرسشنامه با کسب نظر گروهی از کارشناسان و استادان ترویج و آموزش کشاورزی تایید شد. با توجه به ضریب محاسبه شده برای آزمون آلفای کرونباخ (0.86)، اعتبار پرسشنامه نیز به تایید رسید.نتایج نشان داد که در میان راهکارهای اجتماعی، نوع همکاری مدیر عامل با اعضای تعاونی، عامل توزیع نهاده و کارگاه های آموزشی و ترویجی مهمترین راهکارهای اجتماعی اثرگذار بر کارکرد تعاونیهای تولید روستایی به شمار می آیند. همچنین میان متوسط سالانه تولید گندم تعاونیها و عامل مشارکت اعضا ارتباط مثبت و معنی دار وجود دارد.